شمس الدين حافظ

316

ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )

232 - « پاىبوس تو » كسى كه حُسن و خطِ دوست در نظر دارد * محقّق است كه او حاصلِ بَصر دارد چو خامه در ره فرمان او سرِ طاعت * نهاده‌ايم مگر او به تيغ بردارد كسى به وصلِ تو چون شمع يافت پروانه * كه زيرِ تيغِ تو هردم سرى دگر دارد به پاىبوس تو ، دست كسى رسيد كه او * چو آستانه بدين در هميشه سر دارد ز زهد خشك ملولم ، بيارِ بادهء ناب * كه بوى باده ، مدامم دِماغِ تر دارد ز باده ، هيچت اگر نيست اين نه بس كه ترا * دمى ز وسوسهء عقل بىخبر دارد كسى كه از ره تقوى قدم برون ننهاد * به عزمِ ميكده اكنون ره سفر دارد دل شكستهء حافظ به خاك خواهد برد * چو لاله داغِ هوايى كه بر جگر دارد * توضيحات : حسن ( جمال محبوب ) خط ( سبزه عذار محبوب ) در نظر دارد ( تماشا مىكند ) بصر ( بينايى ) خامه ( قلم ) تيغ ( شمشير ) تر ( تر و تازه ) پاىبوس تو ( بوسيدن پاى تو ) آستانه ( درگاه ) ملول ( به تنگ آمده ) بادهء ناب ( مى خالص ) مدام ( هميشه ) اين نه ( اين بس نيست ) معنى بيت ( 1 ) ( آن كسى كه زيبايى جمال و سبزه محبوب را تماشا مىكند به درستى از بينايى خويش بهرهء حقيقى را برده است ) معنى بيت ( 2 ) ( مانند قلم از فرمانبردارى محبوب ، سر تسليم خارج نمىكنم تا اينكه جانان سر ما را با شمشير خود جدا كند ) معنى بيت ( 3 ) ( آن كسى به وصال تو اجازه پيدا مىكند كه در زير شمشير عشق با هر ضربه سرى جديد براى نثار كردن بيابد مانند شمع كه هربار سرش را مىبرند ، سر جديدى براى نثار تقديم مىكند ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - خواجه در بيتهاى 4 و 5 و 6 به ترتيب فرمايد : ( كسى شرف پاىبوسى تو را پيدا مىكند كه مانند خاك درگاه ، هميشه سر به خاكسارى بر در سراى تو نهد ) ( از خشك مغزى و تعصب زاهدان فريبكار به تنگ آمده و ملولم ، شراب خالص كجا توان يافت زيرا بوى شراب تازه جان را تر و تازه مىكند ) ( اگر شراب هيچ سودى نداشته باشد آيا تنها اين هنر كافى نيست كه يك لحظه تو را از وسوسه‌هاى عقل سودجو بازمىدارد ) جناب‌عالى چه مىگوييد ؟ ! 2 - دقت و حوصله و فعاليت سه قاعده مثلث پيروزى هستند كه جناب‌عالى خوشبختانه دو قاعده را در اختيار داريد و سعى كنيد تلاش و كار را همراه با اراده به جمع آنها وارد سازيد تا اين نيت برآورده شود . 3 - ستاره اقبال جناب‌عالى در برج سعد مىباشد ، كارها بر وفق مراد انجام خواهد گرفت و جاى نگرانى نمىباشد . 4 - اين نيت زير و بمهاى زيادى دارد كه بايد مقدماتش را كاملا فراهم كنيد و تا حدودى بعضى از عوامل آماده و مهيا مىباشد براى بقيه نگران نباشيد و بر خدا توكل كنيد . 5 - مسافرت را توصيه مىكنم ، فروش نفع دارد ولى خريد فعلا چند روزى صلاح نمىباشد ، از مسافر خبرهاى خوشى دريافت مىكنيد و بيمار حتما شفا مىيابد ، ازدواج عملى است ، پدر و مادر را احترام كن و نذر خود را ادا كنيد و قول خود را به عمل تبديل سازيد . 6 - ويژگيهاى جناب‌عالى عبارتند از : پيغام‌آور ، اصيل ، خوب ، مؤدب ، فداكار ، خيرخواه ، سريع الانتقال ، نظربلند ، رفيق‌دوست ، بدون خطر ، خيالباف ، محتاط ، صميمى ، متين ، باوفا ، اهل حاشا ، خدمتگزار ، خبر رسانندهء نيكو ، نجيب ، مهربان ، بداخلاق . 7 - جناب‌عالى از خود مقاومت و ايستادگى نشان نمىدهيد ، به همين جهت از اين شاخه به آن شاخه مىپريد . 8 - اوضاع را بر وفق مراد خود بسازيد ، بگذاريد يك‌بار هم كه شده ، خودتان تصميم بگيريد . صبح در راه است ، بايد باور داشت تا طلوع كند ، چون از شب تاريك ، نور به پنجرهء اطاق نمىتابد .